Türkçeye'ye çevirdiğim Salsa Dans Kalıpları dokümanını,
Frank Ramos'tan aldığım izinle siz değerli
Salsa'cıların kullanımına sunuyorum.

Besim Çalışkan

(Bu harika dokümanı hazırlayan ve Türkçe'ye çevirip yayınlamama izin veren Frank Ramos'a Teşekkür ederim.
Special thanks to Frank Ramos who prepared this wonderful document and who let me to translate into Turkish and publish.)

Tanıtım

Bu doküman, grup sınıflarından salsa öğrenmeye çalışırken aldığım not setinden ortaya çıkarıldı. Bu notları çıkarmadan once her yeni hareketi öğrendikten sonar bir hafta önceki haftada öğrendiğim hareketi unuttuğumu farkettim ve bu yüzden gelişme kaydedemedim. Bu notları yaptıktan sonar, hala hareketleri unutuyorum ama yazılı bir şeyler olması, hafızamın çalışmasını sağlıyor. Çok sayıda hareketi yazdıktan sonra, birçoğunun küçük basit hareketlerin (içeri, dışarı dönüşler, kucaklamalar (cuddles)) bileşiminden oluştuğunu farkettim ve bu sayede, bu gerçeği görmek için detayları tekrar çalıştım.

Daha sonra yeni başlayan liderlerin (erkeklerin) benim gibi hareketleri hatirlama sorunu olduğunu keşfettim. Bu özellikle benim gibi pratik yapmak için düzenli bir partnerden yoksun olan liderleri etkiliyor. Böylece kendim için aldığım bu notları aldım ve az çok okunabilir bir formata soktum ve başlangıç seviyesindeki liderler için faydalı olur düşünmcesiyle web’e yükledim.

Şu anda salsa dans becerilerim geliştiği için bu dokümandaki önceden koreografisi yapılmış hareketleri kullanmıyorum ama birleştirilmiş hareketleri oluşturan basit hareketleri kullanarak dans ederek geliştiriyorum. Bununla beraber, hala, başlangıç seviyesindeki liderler için önceden koreografisi yapılmış hareketleri ezberlemenin gerekli olduğuna inanıyorum.

Açık olmayan bir durum da okuyarak dans etmeyi ömğrenmenin imkansız olmasıdır. Bu doküman grup sınıflarına katılarak ve usta dansçıları seyrederken birlikte kullanılmalıdır.

Kavram 2: Tutuşlar
“Kapalı tutuş” ve “açık tutuş” kavramları standarttır. Kapalı tutuş olmayan her tutuş, açık tutuştur. Aşağıdaki kavramların çoğunu kendim, açık tutuşların arasındaki farkları göstermek için kendim türettim.

Kapalı tutuş

Standart salon dansı tutuşu: Lider, sağ eliyle takipçinin kürek kemiğini avuçlar (veya, eğer çift çok yakın dans edecekse, sağ önkolunu takipçinin sırtının üstüne koyar), ve bayanın sağ elini sol eliyle sol eli doğru açıda olacak şekilde tutar. Standartd dans etiği, kapalı tutuşta liderin ne kadar yakın olacağına takipçinin karar verdiğini söyler. Bayan, liderin çok yakınlaştığını hissederse, tercih ettiği uzaklığı, anlaşılır fakat hatasız bir şekilde, lideri iterek belirler. Lider, takipçi tarafından belirlenmiş uzaklığı muhafaza eder (konuştuğum bazı bayanlar, erkeğin daha yakınlaşma zorlamasının kadını çekici bulmalarından kaynaklandığını söylemişlerdir. Buna rağmen, yakınlaşmak istemeyen bir kadını yakınlaşmaya zorlayan bir lider, kadının bir tepki saldırısına sebep verebilir. Sizi uyarmadım demeyin!).

Çiftli açık tutuş

Lider takipçinin sol elini sağ eliyle ve sağ elini sol eliyle tutar.

Çapraz tutuş

Lider takipçinin sol elini sol eliyle tutar ve sağ elini sağ eliyle tutar. holds follower's left hand in his left hand, and her right hand in his right hand. Bir figure başlarken , takipçinin dışarı doğru dönüşüne izin vermesi için sağ el yukarıda olmalıdır

Çiftli çapraz tutuş

Bu tutuş çiftli bir tutuş kullanılarak yapılan dışarı doğru dönüşten sonar varılan tutuştur. Kolların bükülü olması istisnasıyla çiftli acık tutuşun aynısıdır. Bu tutuştan çıkmak için basitçe elleri bırakmak çok garip olur. Bunun yerine, bu düğümü çözmek için bir başka dönüş (liderin veya takipçinin dönüşü) yapılır.

Tekli tutuş

Lider herhangi bir eliyle, takipçinin herhangi bir elini tutar. En çok bilinen kombinasyonlar, erkeğin sol eliyle, bayanın sağ elini ve erkeğin sağ eliyle, bayanın sağ elini tutmasıdır. Most common combinations are his left to her right and his right to her right. Bu hareketin sonucu “çapraz tekli tutuş”tur.

Serbest Stil

Lider ve takipçi arasinda el tutuşu yoktur. Çift gösterişli ayak hareketleri (footwork-shine) gibi ne isterlerse onu yaparlar.

Koltukaltı tutuşu

Lider, çiftli açık tutuştan başlayarak, dirseklerini büker ki bu sayede takipçinin elleri liderin omuzuna gelir, sonra dirseklerini içeri katlar ve sonra takipçinin kolları üzerine koyar, sonra kollarını aşağı getirir, böylece takipçinin kolları, erkeğin dirseküstü kollarıyla, göğüs kafesi arasında tutulur (koltukaltı hizasında değil, birkaç santim daha aşağıda) Bu tutuş, çiftli tutuşa bir alternatifdir ve basit ve yan basit hareketlerden oluşan seriler kullanılarak dans edildiğinde kullanılabilir.

Kavram 3: Temel Salsa Dans Adım ve Varyasyonları

Salsa musiği düzenli bir tempoya sahiptir ve normal olarak her müzik ölçüsünde (4/4 ritm) 4 çeyrek nota ya da vuruş (beat) sayılır. Eğer ölçüdeki vuruşlar, 1’den 4’e kadar numaralandırılırsa, çift numaralı vuruşlar(2 ve 4) ağırlıklı bir şekilde vurgulanmış olanlardır. Ölçüler, iki ölçülük veya sekiz vuruşluk ifadeler ( phrase) ile gruplanır. Dakikada 160 vuruşlık bir tempoda (bu salsa müziği için standart aralık içindedir) bir ifade (phrase) 3 saniye surer. İfade (phrase) sınırlarını koymak kolaydır, vocalistler ve melodi enstrümanlarının durma yaptığı veya ifade aralarında enstrümanlarda tuş değişikliği olduğu görülür. Aynı zamanda tipik bir salsa şarkısında, ritmlerin çoğu ölçü aralıkları yerine ifade (phrase) aralıkları üzerinde tekrarlanır. Dans etmek için iyi bir salsadans müzik koleksiyonu çeşitli şarkıcıların için de olduğu Salsa Fresca - Dance Hits of the '90s’dır, Rhino label, katalog numarası 72195’dir.

"İleri Basit" dans adımı :

Bazı dansçılar yukarıdaki tabloda açıklanan lider ve takipçi adımlarının tam tersini yaparlar. Bu liderin 2. vuruşta geri, ve 6. vuruşta ileri adım atmasıdır. Lider ve takipçinin adımları birbirinin aynada yansıması gibi olduğundan, bu küçük bir fark doğurur.

Birinci adımın, 1. vuruşta değil, 2. vuruşta meydana geldiğine dikkat edin. Bu çift sayılı vurşlardaki vurgu sebebiyledir. Bir salsa şarkısında ritmin durduğu fakat melodinin devam ettiği anlar vardır ki, bu durumlarda, 1. vuruşta bekleyip, 2. vuruşta break almak istediğiniz için, ifade (phrase) başlangıcındaki vuruş durması için, durmayı hatırlamalısınız.  Bunu yapmazsanız ritm tekrar başladığı zaman, vurgusu olmayan vuruşlarda break almış olursunuz ki, muhtemelen doğru olmadığını hissi oluşacaktır.

Başlangıç dansçıları sıklıkla salsa vuruşlarını takip etmekte zorlanırlar. Kısmen bunun nedeni, 1. ve 2. vuruşlar arasında (melodiyi takip ederken) break alırken, salanmaya eğimli olmalarıdır ve sonuç olarak, tüm vuruşu tamamen kaybederler.. Bazı dansçılar, gerçekte 2. vuruşta break alırken, 1. vuruşta break aldıklarını düşünürler, çünkü yanlışlıkla, birinci ağır vurgulu vuruşun 1. vuruş olması gerektiğini varsayarlar. Eğer 1. vuruşta break aldığınızdan eminseniz (1. vurgusuz vuruş), ve bunun doğru olduğunu hissediyorsanız, bu şekilde dansa devam edebilirsiniz. Her zaman aynı vuruşta break almak herhangi bir ayrı vuruşta break almaktan daha önemlidir. Hangi vuruşta break alınacağını lider seçer ve ne olursa olsun takipçi, lideri takip eder.

"Yerinde temel adım" break adımlarının çok küçük veya olduğunuz yerde yapıldığı temel adımdır.

"Yanlara temel adım” break adımlarının öne ve arkaya olması yerine sağa ve sola alındığı temel adımlardır.

"Geriye temel adım” sol ayakla ileri yerine, geriye break alınan temel adımdır. Bunda lider birinci, takipçi de dördüncü adımda geriye doğru adım atar. Geriye temel adımlar genellikle, çiftli açık tutuşta yapılır.

"Bacak stilli geriye temel adım" şöyle yapılır. Lider 1 ve 4 nolu break adımlarında hareketli bir şekilde takipçiyi iter. Bu aynı adımda, lider ve takipçi, serbest olan bacağı (lider için 1. adımda sağ, 4. adımda sol bacak serbesttir) dizden kırarak , keskin bir şekilde geriye temel adım adım atarlar, böylece topuklar kalkar fakat ayakucu yere basılı kalır. Sallama ve ayakları birleştirme adımlarında bir değişiklik yoktur.

"Kırık Ayak- (Whiplash)” Omurganın geriye doğru eğilmesi ve başın  geriye atılması haricinde “Bacak stilli geriye temel adım” a benzer  Bu hareket genellikle sadece takipçi tarafından yapılır.

Diğer temel adım varyasyonları:

• Müziğin bir tekli vuruşunda, öne break almaktan sonra ayakları birleştirin (2 vuruşa yaymak yerine), sonra sağ ayağı geri break almadan, tekme atar gibi öne sallayın. İşte budur, lider 5. vuruşta ve takipçi de 1. vuruşta tekme atar gibi yapar.
• Arada bir leğen kemiği hizasında vücudunuzu ileri itme ekleyin, normal hareketlerden dengeye varmak abacak hareketleriyle olmaktadır.
• Yakın adım poziyonu sırasında ayakları yanyana getirme yerine, sağ ayağı sol ayağın önüne çapraz getirin.

Yana yapılan temel adımlar sırasında sağa ya da sola adım atmak yerine, ol ya da sağ bacağı yana doğru işaret edip ölçü boyunca öyle tutun. Bacağı işaret eder gibi tutma, ayak parmağı yerde ve topuk kalkık olarak yapılır.