Ana Sayfa‎ > ‎

Röportaj - Oğuz Kurtili - Bölüm 6


B.Ç.:Yani Küba’da ne oldu bittiğini bilmiyoruz pek fazla?

O.K.:Bilmiyoruz orada artık ne olduğunu.

B.Ç.:Gelişimler oluşumlar var ama..

O.K.:Aynen öyle.Bir şeyler oluyor,ama bilmiyoruz.

B.Ç.:Ben özellikle Rusya’dan ve Bulgaristan’dan salsacılarla konuştuğumda birkaç sene öncesine kadar biz sadece Cuban salsa biliyoruz diyorlardı.LA salsa yok gibiydi.

O.K.:İşte onu diyeceğim.Güzel iki örnek verdiniz ülke olarak.Tabi bunlar rejimle alakalı şeyler.Çin’den de mesela aynı şeyler duyulur.Çin’de de Cuban style salsa oldukça popüler,hatta Küba’nın en popüler televizyon programına çok iyi bir Çinli dansçı katılmıştır.Rejim olarak yakın olan Rusya,Romanya,Bulgaristan-zamanında-,Cuban style ı biliyorlar,öğreniyorlar.Onlarda çünkü kapalılar.

B.Ç.:Komünist rejimde,ülkeler arasında geçişme çok fazla.

O.K.:Tabiki öyle.Normal olarak öyle.

B.Ç.:Kübalılar Rusya’ya,Bulgaristan’a,Çin’e gidiyorlar,onlar Küba’ya gidiyor.Çalışmak için temelli giden insanlar da var.Şu an da zannediyorum,Rusya’da ve Bulgaristan’da yaşayan Kübalılar da var baya.

O.K.:Evet.Diğer taraflara baktığımızda ise;Avrupa,Batı Avrupa,Kuzey Amerika daha çok Kolombiya hakimiyeti var.Belki de aslında Meksika da diyebiliriz.Neden?Çünkü konuşmanın ortalarında söylediğimiz gibi,o zamanlar Latin Amerika müziğiyle daha çok o coğrafya ilgilenmiş ve Kolombiya dans olarak belki biraz daha gösterişli,iyi dansçıları olduğu için ön plana çıkıyor.Ve Batı Avrupa’da,Los Angelese’ta,New York’ta Kolombiya ve Porto Rio tarzında bir hakimiyet olmuş.Küba popülasyonu çok yok Los Angeles tarafında.Dolayısıyla Küba stili etkisi çok göremiyorsunuz.Ama mesela Josie Neglia’nın videolarına bakarsanız birtakım komplike kol hareketlerine doğru giriyor.Ama belli dönemdeki videoları.O videoları dönem dönem izlemek lazım.O ne etkisi? O da Miami etkisidir aslında.Niye?Zaten kendisi de Dance With Me filminde oynamıştır.Dance With Me Miami’de geçer.Oradaki dans figürleri Miami köklü dans figürleridir.Ruedayı popüler yapan filmdir hatta.Dolayısıyla Los Angeles’ta da öyle bir oluşum var.Miami’de etki,Kolombiya altlı aslında Meksikalıların çok yoğun olduğu..Yine Saturday Night Fever’da da görürsünüz.Küba çok az.New York’ta Küba var,ama müzik olarak daha çok var.Dans olarak çok var diyemeyiz.Dolayısıyla salsanın köklerinde Küba’nın ağırlığını oradan görüyoruz.Porto Rikolular da seviyorlar o ritmleri.Daha çok Porto Rikolular ön plandalar.Şarkı söyleme bazında bakarsak Küba’nın yorumları ön planda oluyor.Ama dans şekli olarak da,iyi dansçılar tabi araştırıyorlar,Küba’dan çok şey alıyorlar fakat o zamanlarda mambo popüler olduğundan dolayı mambo müziği,salsa çalınmaya başlandıktan sonra da hâlâ mambo dansı bilindiği için mambo olarak isimlendirilip öyle devam ediyor.O yüzden zaten mambo on 2 diye gidiyor.On 2 hikayesi de bildiğim kadarıyla şöyle;aslında bunu herhangi bir kursun başlangıç seviyesindeki kursunda da görürsünüz.Genellikle 3. Vuruşta dans ederler başlangıç seviyesindeki öğrenciler.3-4-1 dans ederler.Dikkat eder misiniz bilmiyorum.1-2-3 ü de yakalarlar ama daha çok 3-4-1 dir.Çünkü yukarıdaki vuruşlar,daha vurgulu olanlar 1-3 gidiyor.2 ise aşağıda.Zamanla Afrika’dan gelen alışkanlıkların etkisiyle diyebiliriz ara vuruşların da farkına varılıyor ve oraya doğru adım basılmak isteniyor.Ve on2 veya Küba tabiriyle contra tempo dansı ortaya çıkıyor.Fakat Küba’nın da belli bir tarihten sonraki dansı on2 şeklinde.Aslında on2 demeyelim çünkü yanlış anlaşılma olacak,contra tempo diyelim.Çünkü müziğin vuruşu 4 te ise ona göre adım atılır ve 2-3-4 dans edilir.Bu contra tempo diyelim.On2 da ise,New York tarzındaki on2 da ise veya Eddie Torres’in yapmış olduğu on2 da ise yine 1-2-3 dans ediyorsunuz fakat attığınız adımların yerleri farklı olduğundan dolayı öne adım attığınızda 2 ye denk geliyor,arkaya adım attığınızda 6 ya denk geliyor.


B.Ç.:Yani 1 le başlar gibi oluyorsunuz.

O.K.:1 i öne değil de sağ yana alıyorsunuz.2 dolayısıyla sol öne olmuş oluyor.Tabi değişebiliyor dans okulundan dans okuluna.Çoğunlukla erkekler sol yana başlıyorlar.Sol yana 1 sağ yana 2.Dansa başlamaları da farklı.Hatta 6 da başlıyorlar,5-6. Ve on2 olarak mambo ismi de orada kaldığı için mambo on2 olarak devam edebiliyor.Ama Küba’daki farklı.Yine on2 diyebilir 2 de bastığı için ama o contra tempo.1-2-3 dans etmiyor,2-3-4 dans ediyor ve adım koreografisi de farklıdır.On2 hikayesi de biraz böyle açıklanabilir.

B.Ç.:LA style da bir şey var.Aynı hat üzerinde dans etme durumu var.Kalabalık dans mekanları için çok ideal deniyor ama Türkiye’de çok fazla çarpışmalar oluyor dans edilirken.

O.K.:Evet.Sebebi ne acaba çarpışmanın ona gelelim.Çizgiden dolayı mı yoksa başka bir şeyden dolayı mı?

B.Ç.:Benim gördüğüm öyle.Biz ne fazla çizgilere bağlı kalıyoruz ne de..Dansın aslında neden yapıldığı da çok önemli.Genelde istanbul’da sosyal dans edenlerin bile seyredenlere karşı dans ettiğini görüyoruz.

O.K.:Show a yönelik..

B.Ç.:Aslında dans ediyor ama bir bakıyorsunuz partneriyle iletişimde değil de sanki izleyenlerle bir iletişimde gibi.Latin danslarında partnerlerin arasındaki ilişkinin ne olması gerekir?Aslında ne olduğu zaman bunun anlamlı olduğuna değinelim mi ?

O.K.:Evet.Tabi bu hep görecelidir.Yorumcuya göre değişecek.

B.Ç.:Evet.Bir Latin Amerikalıyla dans ettiğin zaman onun ne beklediği danstan..Sonuçta bu bir sosyal ve kültürel olgu.Danslar da insanların birbiriyle tanışması için ideal olduğundan dolayı.Onların kültürüyle alakalı.Bir flört var danslarda.Salsada özellikle.Dolayısıyla bir etkileşim,bir iletişim olması gerekiyor.Bu iletişimin kuvvetli olması için ne olması gerekiyor?

O.K.:Aslında flört var salsada özellikle dediniz,salsayı salsa yapan diğer tüm danslarda da aynı şekilde flört olması gerekiyor diyebiliriz.Şimdi dans çeşitlerini ayırmamız lazım.Stillere girdik.Fakat dansların bir de yapılış amaçları var.Show danslar vardır,sosyal danslar vardır.Böyle iki ana gruba ayıralım.Bir de movie danslar var aslında.Show dansların insanlar üzerinde etkili olacağı kesin.Öyle değil mi?Show yapıyor.Nasıl etkili olmasın?Zaten etkili olsun diye yapıyor.Dolayısıyla o etki mutlaka bir yerde ortaya çıkacak sosyal dansçılarda.Bu da doğru.Salsa için dünyanın birçok yerinde kongreler yapılıyor,Los Angeles,Kolombiya,New York,çok az Küba,Miami.Porto Riko’da şimdi özünden çıkmış dansçılar geliyor.Show a yönelik danslar oluyor sahnede.Sahneye çıkıyorlar ve show yapıyorlar.Kolombiyalılarınki biraz daha etnik gözüküyor ama çoğunlukla show a yönelik.Şimdi demin sorduğunuz sorunun içerisinde şöyle de bir şey var.Bir Latin Amerikalıya göre dediniz.Aslında bu dansların yapanlar da hep Latin Amerikalı.Yani show u yapan da Latin Amerikalı.Demekki yorum söz konusu.

B.Ç.:Türkiye’de biz birbirimizle dans ederken,sonuçta müziği duyuyoruz,bildiğimiz birtakım hareketler var onları yapıyoruz,ama çoğumuz sözleri anlamıyoruz,o duyguyu anlamıyoruz ve..Türk Türkle dans ettiği zaman farklı olur da 2 Latin Amerikalının dansı daha farklıdır veya bir Latin Amerikalıyla dans ettiğiniz zaman onun sizden ne beklediği o dansı ederken..Bir Latin Amerikalıyla bir Türk erkek dans ettiğinde kadın ondan ne bekliyor aslında?

O.K.:Şöyle bir şey gözlemlemiştim.Katıldığım workshoplarda Latin Amerikalı eğitmenin vermiş olduğunu tamam aldık,güzel.Ben orada kalmıyorum,bu kişinin sosyal dansına bakıyorum.Kesinlikle öğrettikleri gibi dans etmiyorlardı.O kalabalığın içinde dans ederken,kimse onları seyretmiyorken ya da özel bir ilgi yokken,insanlar oraya focuslanmamışken kesinlikle öğrettikleri gibi dans etmiyorlardı.Nasıl dans ediyorlardı?Daha çok kendi bedenleriyle dans ediyorlardı.Figürel bazda karşı tarafı döndüreyim,spinler attırayım,keskin hareketler yapayım gibisinden değil,müzikteki değişimlere göre bir kompozisyon çiziyorlardı bunlar.Omuz,göğüs,bayanda kalça ve yuvarlak omuz hareketleri,erkekde ayak hareketleri bu tip şeyler yapıyorlardı.2 tane figür yapıyorlardı ama o figürleri dolu dolu yapıyor bu beden hareketleriyle.O yüzden sen seyreder hâle geliyorsun.Burada başka bir hava var onu hissediyorsun.şarkılarda bazı fiiller var mesela guaracha,vacila bunlar hep eğlenceye yönelik sözler.”Eğlen,bırak kendini!”bu tip şeyler..Tabi değişir salsanın müziğine göre.Sözleri belki çok anlamayabiliriz ama müzik de anlatıyor aslında.Müziği yorumlamak için de kök olan müzikleri öğrenmekte fayda var dolayısıyla bunlar hep birbirine bağlı olan şeyler.O Latin Amerikalı olan kişi kendi ülkesinin müziği olduğu için kökleri biliyor,o ayak hareketleri kişi Kolombiyalı ise cumbia dan geliyor çoğunlukla,Porto Rikoluysa bombadan geliyor,Kübalıysa afrocuba,rumba,afro danslarından geliyor beden hareketleri.Dolayısıyla Küba için çok kısa bir tanım var.Son,swing,afrocuba rumba karışımı.Dolayısıyla kökleri bildikçe müziği yorumlamak daha kolay ve kök olan müzikler daha saf olduğu için salsaya göre,salsada düşünün orkestra çok büyük,ama kök müziklerde daha küçük orkestralar.Müzikler daha anlaşılır ve safına göre beden hareketleri yapmanız daha kolay olacağı için de onları öğrenip,salsa müziği içerisinde duyar hâle gelip müziği yorumlamak mümkün.Bu şekilde yapmak lazım.Diğer alanlara tecavüz konusunda da,dediğim gibi çok fazla figür olmadığı için,daha çok beden hareketleri yaptıklarından dolayı,bir de kopmuyorlar birbirlerinden,o da çok önemli.Bir şekilde yakın duruyorlar birbirilerine.Küçük adımlar attığı için zaten bedeniyle daha fazla hareket edebiliyor ve bir bütün halinde dans etmiş oluyorlar.

Devamı: http://www.salsalogy.com/home/roportaj---oguz-kurtili---bolum-7

Comments