Ana Sayfa‎ > ‎

Röportaj - Oğuz Kurtili - Bölüm 7


B.Ç.:Dansta şunu diyebilirmiyiz..Aslında önemli olan partnerini memnun etmek değil mi dansta?

O.K.:İki taraf için de..

B.Ç.:Evet.Birbirlerinin memnun olması dans bittikten sonra.

O.K.:Evet ama şimdi bakın.Memnuniyet kişiden kişiye göre değişecek.Bizler dans ediyoruz,çoğu sosyal ortam içerisinde varız.Erkek için söyleyeceğim,bazı hanımefendiler spin attırılmak istiyorlar,bazıları ise daha yumuşak dans istiyorlar.Tamam,spin tercihi olan kişiyle dans ederken eğer onun tekniğini iyi almışsa,yapabiliyorsa güzel.Yapamadığı hâlde sırf gördüğü için isteyenler var.O zaman da dağınık bir dansa doğru gidiyor çünkü onu toparlamak çok zorlaşıyor.Bu tatmin konusunun da böyle açık yorum bir tarafı var.Bence müziği tatmin etmeye çalışalım diyelim daha iyi.Yani dansçı çalan müziği tatmin etmeye çalışsın.Bu da canlı orkestrada çok ön plana çıkar bir şey çünkü elektriği hemen alıyorsunuz.Müzisyene göre dans ettiğiniz zaman onu hemen görüyor,hemen algılıyor müzisyen ve daha farklı bir şekilde çalmaya başlıyor ve söyleyen kişi daha coşkulu söylüyor vs..

B.Ç.:Evet.Eliades Ochoa  Esma Sultan Yalısı’ndaki konserinde gelenlerin çoğu dans etmediği için kızmıştı.

O.K.:Kızmıştır.Kullanılıyormuş gibi hissediyor belki kendini.

B.Ç.:Seyredenlerle bir iletişimde olmadığı zaman o da rahatsız oluyor,seyircinin aslında dans etmesini istiyor.3-5 kişi dans ediyorduk,diğer seyirciler klasik müzik dinler gibi dinliyorlardı.O da onu rahatsız ediyordu.Hakikatten bir  müzisyenin de oradaki coşkuyu tatması görmesi gerekiyor.O coşkuyu göremeyince o da ona göre çalıyor.

O.K.:Kesinlikle öyle.Latin Amerikalının farkı da o işte.Kendi yerinde zaten canlı müzikler içinde harmanlaşmış,oralarda büyümüş,oralardaki etkileşimi iyi aldığı için,CD çalarken aynı şey değil.Çünkü o müziği özümzemiş kendi içinde.Bizim gibi uzak coğrafyadakiler için bu kültür öğrenilirken öyle bir eksik taraf kalmış oluyor.O etkileşimi alamıyoruz,o sıcaklığı hissedemiyoruz dolayısıyla daha bencilce diyebiliriz belki,aslında o da göreceli bir kavram yorumcuya göre değişir ama,birey kendini göstermek için dans edebiliyor veya bu çift olabiliyor.Bir çift kendini göstermek için dans edebiliyor.Aslında kendi aralarında bir paylaşım yapılıyor,ikisi de kendini göstermek istiyor ama diğer taraftaki dansçılar için farklı bir hissiyat uyandırabiliyorlar.

B.Ç.:Flörtten bahsettik.Dansta flörtler var,göz teması olması gerekiyor deniyor.Hiç kimse seyretmiyormuş gibi sadece kendiniz için dans edin diyen eğitmenler var.Nedir aslında tam olması gereken?

O.K.:Aslında tabi olması gereken diye bir şey gene söyleyemeyeceğiz ama tarzdan tarza değişiklik gösterebiliyor.Mesela Küba tarzı için,ben daha çok o tarzla uğraştığım için ondan örnek vereyim,çok da fazla göz temasına dansın koreografisi izin vermeyebiliyor.Nasıl olacak peki bu?Tamam bazı yerlerde yakalıyorsun partnerini mutlaka baksan onun hareketlerini analiz ediyorsun ama gözün temasından çok bedenin pozisyonuyla alakalı şeyler.Ufak tefek kuralları var mesela o tarzın.Ama cross body lead gibi tamamen karşı karşıya,bedenlerin tamamen karşı karşıya olduğu bir dansta tabiki göz teması daha uygun oluyor.Ve bayanın dansı toplanıyor aslında.Erkeğe odaklı olduğu zaman dışarıya doğru çok savrulmasını engeller,birçok faydası var.

B.Ç.:Bu göz temasından  kasıt yoksa partnerinden başka yere bakmamak mı?

O.K.:O da olabilir.Ve daha da mantıklıdır aslında,çünkü özellikle erkek için ondan bir yerde sorumlusun değil mi?Onu yönetmekle mükellef durumdasın.Güvenliğinden de sorumlusun.Her taraftan bir kaza etkisi olabilir:)Dolayısıyla gözünü ondan ayırmamaya çalışmak,dönüşlerini seyretmek güzel şeyler.Bunları yakalamak önemli yani,oradaki tadı almak daha farklı bir duygu.Tabiki kişiden kişiye değişir bu,hepsi göreceli.


B.Ç.:Senin gözlemlediğin Latin Amerikalılar mesela Türkiye’ye gelen Latin Amerikalılarla çok dans ettin.Onlardaki salsadaki sosyal istek amaç ne?Sadece dans etmiş olmak mı,sadece eğlenmek mi ya da bir şeyi o an paylaşmak mı?Nedir yani tam olarak?

O.K.:Kesinlikle bu söylediklerinin tümü.Bir atmosfer yaratılıyor,ikili bir atmosfer ve o 3 dakika 5 dakika nasıl geçiyor,o büyüyle anlamıyorsun.Onun öyle bir etkisi var.3 dakikalık her açıdan bir flört yaşıyorsun.Latin Amerikan olmayan veya başka şekillerde dansı yorumlayan kişilerle dans edildiğinde ise senden kopukluğu hemen fark ediyorsun zaten.Yani sen bir bahanesin onun için dans etmek için.Diğeri için de belki öyle olabilir ama sonuçta ikili paylaşım yani iki tarafta aynı şeyi düşündüğü için daha sıcak bir paylaşım olmuş oluyor.Kendisi için tabiki hissediyor,müzik ona da çalıyor ama karşı taraf da aynı şekilde hissediyor ve elleriyle kapalı pozisyonda beraber dans ettikleri için de onu daha farklı şekilde yaşatıyorlar.

B.Ç.:Cuban salsayı kendi içinde ve kapalı toplumda ,salsa ismi olmayan,kimileri casino diyordu,bir salsa oluştu.Daha sonra her ne kadar kapalı bir toplum olsa da yavaş yavaş dünyada Cuban salsa duyulmaya başladı.Yani biz duymaya başladık diyelim.Sonuçta Cuban salsa ismiyle bilinmese de komünist rejimli ülkelerde bu salsa ismi biliniyordu.Biz daha sonra,90 ların sonlarına doğru artık komünist bir yok çatırdadıkça biz de bir şekilde duymya başladık.Aslında o kültürü yaşamaya başladık veya aslında komünist bloğun salsası Cuban salsaydı,komünist bloğun salsası da LA veya New York salsaydı.

O.K.:Kim bilir belki de öyle denebilir yani tabi politik açıdan.Yoruma açık.

B.Ç.:Peki biz dans ederken,ne yaptığımız zaman Cuban salsa oluyor veya Cuban salsa olmuyor?

O.K.:Farklı yorumlar var bu konuda da.Teknikten öte ruh hâli olarak bakarsanız Latin Amerikalı,demin de dediğim gibi o eğitmenlerin sosyal danslarında bir eğlence var.Eğlence odaklı ama etkileşimli bir eğlence.Şakalaşmak,makara yapmak bu ruh hâli çok önemli.Hatta belli bir ruh halinde olman istenirki o dansı yapabilesin.Öyle hissetmiyorsan hiç yapma.Öyle de bir küçük kuralı vardır.Gerçekten eğleniyor olman gerekiyor.Aslında Latin Amerikan danslarının kökeninde öyle bir şey var.Sırf Küba için değil.Ama salsalar arasında Küba’ya rakip olacak bir Latin Amerika tarafı çıkmadı yani o latin mantığıyla hareket eden bir taraf çıkmıyor.Dolayısıyla Küba salsa daha çok eğlence tarafı,LA tarzı olursa daha çok kendini gösterme daha çok show tarafına yönelik,New York  tarzı olursa da,aslında New York’un hakkını iyi vermek lazım,kültür derinliği en büyü olan dans tarzı.İstanbul’da da çok iyi yapan arkadaşlarımız var.Ama gene Los Angeles tarafına doğru bir beraberliği var.Küba’dan Porto Riko’dan beraberliği var onları da daha farklı bir yorumu var.Kübadaki yorum ise daha çok partnere yönelik,daha çok onunla ilgileneyim,ruh hâli o tarafa yönelik bir şey.Böyle çok fazla dansın tekniğiyle ilgilenen bir şey değil de daha çok nasıl eğlenirim,daha çok onunla nasıl dalga geçerim,o 5 dakika nasıl güleriz eğleniriz..

B.Ç.:Eğlenerek dans ediyorsun aslında.Yaptığın ekstra hareketler ya da ne bileyim ara ritmlerde değişik hareketler ekleyebiliyorsun.

O.K.:Aynen öyle.Bazı insanlar bunu uygun bulmuyorlar.Olabilir.Bazıları ise daha eğlenceli buluyorlar.Kişiden kişiye değişiyor.Dolayısıyla mutlaka var olması gereken bir tarz,kendisi öyle hisseden insanların da mutlaka yapması denemesi gereken bir tarz.Teknik olarak bakıldığında ise daha çok bayanın yürüyüş yaptığı spot olarak herhangi bir noktada bulunmasından ziyade yer değiştirdiği bir dans tarzıdır.Bayan odaklıdır.Çok maço olarak bilinir.Aslında bu çok doğru bir şey değil.Yorumcuya göre değişiyor.Bazen bana Los Angeles tarzı çok maço geliyor.Neden?Bir bayanı 3-4 vuruş içerisinde 4 kere döndürmek belli bir kuvvet bir maçoluk istemez mi?Akrobasi yaparken falan.Yoruma göre değişir.Bana göre o daha bir maço geliyor.Küba dansında ise bayana çok özgürlük yok deniyor aslında bu yanlış.Çünkü internet kaynaklı bilgilerde şöyle bir şey var.Miami tarzıyla Küba tarzı çok karıştırılıyor.Kübanın kendi içerisinde belli bir tarz yok.Havana’da Miami’ye yakın olduğu için başka bir tarzda dans ederken güney taraflarında orienteye doğru başka bir şey çıkıyor karşınıza.Teknik,kök olarak aynı ama bakış açısı daha farklı.Yarışmanın olduğu yere biraz çekilerek bakmak lazım.Çünkü yarışmada show yapacaksa kişi,aklına gelebilecek her şeyi,her büyüleyici hareketi yapacaktır.Ama sosyal dansın olduğu taraflara baktığımızda orada daha işin özünü göreceksiniz.Dolayısıyla Küba tarzı genelde iki eli alırsın,çok karışık,komplike hareketler yaparsın diye bilinen bir tarzdır.Değil mi? Küba tarzında kapalı pozisyon çok önemli,çünkü eski danslara ithafen son,danzon,cha cha cha.Cha cha cha da iki pozisyon da var.Açık pozisyon ilk defa cha cha cha da geliyor diyebiliriz.Son ise hepsini harmanlayıp içinde barındırmış olan ritm ve dans.Dolayısıyla Küba tarzının kapalı pozisyonu var,açık pozisyonu var,her türlü figür var,akrobasiye de açık.Fakat en önemli huyu dolaşarak yapılıyor olması.Aynı çizgi üstünde değil,dolaşarak yapılıyor olması.Bayanın tek noktada durup dönmesinden ziyade,erkeğin etrafında dönüyor olması.Bunların da hep geldiği yerler var.Conradanza mesela.Quadrille.Orada bayan hep erkeğin etrafında yürür.Erkek salonu dolaştırır bayana,hep gezdirir.”onu dolaştır,onu gezdir” şeklindedir hep figürlerin isimleri.Bu da çok önemli bir fark Küba için.Biz LA tarzında öğrendiğimizde hep right turn,left turn,cross body inside turn şeklinde öğreniriz.

B.Ç.:Matematiksel şekilde..

O.K.:Ama ne hikmetse Kübada böyle değil.Hep eylemle anlatılıyor figür.Onu dolaştır,onu önünde gezdir,onu çek ortaya çıkar,onu tereddüt ettir.Yani onun oyununu boz onun amacına engel ol.Yani hep bir şakalaşma mantığı var.

B.Ç.:Bir hareketi yaptırırken başka bir harekete çevirebilirsiniz..

O.K.:Kesinlikle öyle.İki eli aldığın pozisyonlar vardır zaman zaman.İşte orada derlerki diğer dansçılar,Küba bayana özgürlük tanımıyor.İki eli alır çünkü komplike hareketler yapar vs.O eli alması bile bir şakalaşmadan ortaya çıkmıştır mesela.Ama Miami’de öyle değildir.Miami’deki eli alma hareketleri hep figür bazlıdır.Setenta diyor mesela.Ne yapıyorsun setentada? İki eli alıyorsun,sağdan döndürüyorsun hammer rock falan..ondan sonra sonuna ne eklersen.Değil mi?Öyle bir şey.Ama otantik Küba tarzında diyelim,öyle daha anlamlı olacak,o eli sonradan kapar erkek onun da başka bir amacı olduğu için.Bayan onun farkına varmaz.İki eli mesela bayanın gözü önünde alıyorsun sonra döndürüyorsun ya diğer tarzlarda,Küba’da öyle değil.Ona hissettirmeden o eli kapman lazım.Çok ince ayrıntılar bunlar ama çok iyi seyredilmesi lazım.

B.Ç.:Bi de Cuban’da bazı hareketlerde kadının erkeği döndürdüğünü görüyoruz.Erkek yere çömelmiş vaziyette tek ayağının üstünde,kadın onun etrafında..Tam orada kadının yönettiği bir durum var?

O.K.:Hani maçoydu bu? :) Tam tersi kadın da çöker yada tek ayak üstünde durarak tornado denilen o hareket yapılır.Son dansında çok vardır.Aslında son diyemeyiz,Küba’da bale çok önemli.Bunun altını önemle çizmek lazım.Bale çok önemli bir dans,balenin etkisinin sosyal danslara etkisi çok önemli.Bende çok eski bale kayıtları var.Oralarda görürsünüz o hareketi.Bayan da aynı hareketi yapar erkek de yapar.Bale etkilidir ama işin muzur tarafı,bakın Küba tarzında hep muzurluk vardır,balede erkek veya bayan tek ayağının üstünde durur.Küba’da ne yapıyorlar?O var,ama çöküyor üstüne veya yatıyor.Muzurluk yapıyor,bir şamata katıyor.Dizinin üstüne çöker,böyle değişik atraksiyonlar yapar.Ne yapabiliyorsa odur.Dansçının kabiliyeti neyse o açıktır.O işin muzur tarafı.Anlatabiliyor muyum?Yani özünde başka bir yerden gelmiş ama,o ruh hâli varya anlattığım,onunla harmanlaşarak o hâle geliyor o figür.Ama kökünde baleden gelen bir şey.Viyana’dan geliyor diyebiliriz hatta.Çok ilginç değil mi?

Devamı: http://www.salsalogy.com/home/roportaj---oguz-kurtili---bolum-8

Comments